Nicotineverslaving richtlijnen, oorzaken en gevolgen

Van alle vormen van verslaving is die aan nicotine waarschijnlijk is de lastigste en de meest gevaarlijke. Men heeft uitgerekend dat 17 procent van de totale sterfte in Nederland in verband gebracht kan worden met het roken van tabak. Nicotineverslaving is daarom vele malen gevaarlijker dan bijvoorbeeld heroïneverslaving, omdat één op de tien rokers door hun verslaving uiteindelijk zal sterven. Naast de oorzaak voor longkanker is nicotinegebruik een van de belangrijkste risicofactoren bij het ontstaan van hart- en bloedvatziekten. Verder is er nog een keur aan andere aandoeningen die door het roken ongunstig worden beïnvloed. Ook zorgt roken ervoor dat veel geneesmiddelen niet of slechter kunnen werken - voorbeelden hiervan zijn onder andere de maagmiddelen cimetidine en ranitidine.

Richtlijnen Nicotineverslaving

Voor een gezonde samenleving is stoppen met roken belangrijk. Behandelingen zijn dan ook al snel kosteneffectief (BMJ 1998; 317:1266). Er zijn allerlei richtlijnen voor werkers in de gezondheidszorg om mee te doen aan het bevorderen van het verminderen van de nicotineverslaving. Huisartsen, wijkverpleegkundigen en vroedvrouwen zouden regelmatig kort aan de mensen met wie ze te maken krijgen uit moeten leggen wat er mis is met roken en af en toe een kwartiertje voorlichting moeten geven.

Nederlanders roken vergeleken met andere Europeanen veel. Het percentage rokers in Nederland lag aan het begin van de jaren negentig op ongeveer 34 procent en is nu ongeveer 28%. Van de volwassen rokers raakte 75 procent verslaafd voor hun 21ste. Van hen heeft 90 procent wel eens geprobeerd met het roken te stoppen, maar jaarlijks is slechts twee tot drie procent van de rokers hierin succesvol.

Vrouwen

Vooral het roken onder vrouwen is de afgelopen jaren snel toegenomen, iets waaraan de mythe dat wie niet rookt dikker wordt flink heeft bijgedragen. Inderdaad maakt roken een kilo of twee in lichaamsgewicht uit en het is begrijpelijk dat tieners zich meer zorgen maken over hun uiterlijk dan over een mogelijk longgezwel op hun vijftigste of hartproblemen nog eens vijf jaar later. Geraffineerd is ook de reclame waarin roken als een symbool van vrouwelijke onafhankelijkheid, rebellie, succes en seksualiteit wordt voorgesteld (N Engl J Med 1995; 333:1214).

In de val

Schokkend zijn twee artikelen in het weekblad British Medical Journal (BMJ 2000; 321:314 en 319). Eén van de mensen die regelmatig iets bijdraagt aan het blad beschrijft hoe zij vijf jaar geleden in de val trapte van de misleidingstrategieën van de tabaksindustrie. Ze schreef een stuk met kritiek op de Wereld Gezondheids Organisatie - kritiek die was gebaseerd op een rapport van de econoom Richard Tollison. Later bleek Richard Tollison echter door de tabaksindustrie betaald te worden om de WHO in diskrediet te brengen en zo de antirook campagne van de WHO te ondermijnen. Inmiddels is bij de WHO intern nagegaan wat er precies aan de hand was en een recent rapport toont aan hoe de WHO en bepaalde mensen op een zeer gestructureerde manier zwart werden gemaakt, de publieke opinie werd beïnvloed, en hoe de tabaksindustrie erin slaagde om de organisatie binnen te dringen en daarin op belangrijke plaatsen handlangers te krijgen.

In een hoofdredactioneel artikel van het BMJ wordt geschreven: "Misschien is het meest verontrustende materiaal in dit nummer te vinden in de artikelen die de bedenkelijke en zeer gecoördineerde activiteiten van de tabaksindustrie beschrijven om degenen die werken aan het verkleinen van de risico's van het roken te ondermijnen. Is dit slechtheid van de hoogste orde of kan men dit nog rekenen tot een rationeel economisch gedrag?"

Sitemap