Roken? Alleen nog buiten

Hoe gaat het rookverbod in Nederland nu precies in zijn werk? Lees daarvoor dit interessante stuk van Sebastiaan Gottlieb van de Wereldomroep. Voor originele versie kun je naar de site van de wereldomroep gaan.

 

Rookverbod komt laat
Nederland is een van laatste landen in West-Europa waar het roken op alle publieke plekken wordt uitgebannen. Alleen Oostenrijk moet nog volgen. Sinds Ierland in maart 2004 als eerste land een algemeen rookverbod afkondigde hebben inmiddels 16 Europese landen dat voorbeeld gevolgd.

In Nederland geldt al sinds 1990 een rookverbod in alle overheidsinstellingen. Sinds 1 januari 2004 moeten ook alle passagiers rookvrij kunnen reizen en geldt een verbod om te roken op de werkplek. Voor de horeca was een uitzondering gemaakt; de branche mocht zelf een regeling treffen om het roken terug te dringen. Omdat die zelfregulering volgens minister van Volksgezondheid Ab Klink niet goed van de grond kwam, wordt nu op 1 juli een algemeen rookverbod ingevoerd. Basis van dit verbod is, net als in de meeste andere landen, het recht van werknemers op een rookvrije werkplek.

 

Slimme afzuigkappen
Een aantal zaken heeft al maatregelen genomen om ruimtes in te richten waar wel gerookt mag worden. Dat varieert van overdekte binnenplaatsen tot ingenieuze afzuiginstallaties waardoor het personeel in de horeca volledig rookvrij kan werken. Ook mogen cafés een afgesloten aparte ruimte inrichten voor rokers, waar niet bediend wordt. Er bestaat nogal wat onduidelijkheid over al die voorzieningen. Eigenaar Benno Sweering van eetcafé het Steegje in Borne dacht vier jaar geleden dat een afzuiginstallatie zou voldoen aan de eisen van de toenmalige minister van Volksgezondheid: " De minister zei indertijd dat als je een circulatieplan hebt je mag blijven roken, dus dat heb ik gedaan. Maar een jaar later geldt dat opeens niet meer. Nu wacht ik af met de volgende stap. Ik kijk eerst wat andere horeca-ondernemers gaan doen."

Een café voor vrachtwagenchauffeurs in Oost-Nederland had een primeur met het zogeheten barrarium, een samenstelling van 'bar' en 'aquarium'. Daar staat de barman achter een glazen wand waaronder een kleine ruimte is opengelaten. Daardoorheen kan de drank geserveerd worden. Omdat achter de glazen wand lichte overdruk heerst, kan de rook uit het café daar niet komen. Toch voldoet tot grote onvrede van de eigenaar ook deze oplossing niet: "Het personeel staat in een rookvrije werkplek. Het enige probleem is de opening onder de glasplaat, omdat er in het rookbeleid staat dat het visueel geheel afgesloten moet zijn. Maar wij hebben nu eenmaal een onzichtbaar luchtgordijn van overdruk daar zitten en daar ligt hem dus het probleem."

 

Kleine cafés in verzet
Voor kleinere cafés is het inrichten van speciale rookruimtes een groot financieel probleem. Zo'n 400 cafés waar alleen de eigenaar achter de tap staat, hebben al laten weten zich niets aan te zullen trekken van het rookverbod. Zij laten de asbakken staan en hun klanten mogen ook na 1 juli gewoon roken. De cafébazen zijn bang hun klanten te verliezen als zij het rookverbod invoeren. Zij hebben hun krachten gebundeld. Voorzitter Jaap Brandligt: "We gaan ervan uit dat in de meeste kroegen 70 tot 80 procent van de mensen gewoon rookt. Die zullen voor een deel wegvallen. Dat betekent 40.000 euro verlies op jaarbasis. Dat is voor elke horecaondernemer een geweldige dreun. Dat overleef je bijna niet." Brandligt wijst ook op het belang van de cafécultuur in grote steden en in kleine dorpen. Die cafés zijn van oudher het hart van de samenleving en spelen een grote rol in het sociale leven. Naar verluidt hebben in Amsterdam de eerste illegale cafés al de deuren geopend voor rokers.

De verenigde cafébazen spannen op 1 juli een kort geding aan tegen het rookverbod. Zij willen dat er een verschil wordt gemaakt tussen grote en kleine horecaondernemingen. In Duitsland oordeelde een rechter onlangs dat het onredelijk is dat caféhouders zoveel omzet verliezen door het rookverbod, dat ze in hun voortbestaan worden bedreigd. Binnenkort kunnen rokers daar gewoon weer opsteken in het buurtcafé. Is er dan toch nog hoop voor de Nederlandse kroegtijgers die vannacht hun peuk moeten uitdrukken?